BITOLA
Битола или Град на конзулите, е град во југозападниот дел на Република Македонија. Битола е административен, културен, економски, индустриски, образовен и научен центар. Градот е опкружен со планините Баба (со врвот Пелистер - 2.601 m) и Ниџе, лежи на реката Драгор, во центарот на пелагониската котлина, на 14 km северно од границата со Република Грција, на надморска височина од 576 m. Битола е важна трговско-патничка врска помеѓу Јадранското и Егејското Море, како и една од најзначајните патнички врски на Балканот со Централна Европа. Се смета за еден од најубавите градови на Балканот со убаво уредени шеталишта, паркови и градби. Во Битола има бројни дипломатски претставништва на странски држави во Република Македонија. Според бројот на жители, Битола е втор по големина во Република Македонија, додека по површина е трет. Град со една од најстарите истории во Европа. За време на Југославија бил еден од културните центри, како во Кралството Југославија, така и во СФР Југославија. Таткото на турската нација - Кемал Ататурк завршил офицерска школа во Битола. Некои негови работи денес се чуваат во битолскиот Народен музеј.
Потекло на името
Во текот на историјата, во зависност од владетелите, градот Битола имал многу
имиња. Словенскиот назив за градот, Битола, потекнува од зборот „Обител“ кој
за време на средниот век се користел за заедница на монаси, односно манастир.
Името го добил по многуте манастири што се наоѓале во градот и во околината,
а некои постојат и денес. Со текот на времето, гласот О се исфрла во изговорот
на зборот „Обител“, и името на градот станува Битола[се бара извор]. Грците
од истите причини градот го нарекувале Монастири (Μοναστήρι). Битола е денешен
официјален назив за градот, но истовремено и најстариот назив, судејќи по
Битолската плоча од 1015 година, на којашто градот е спомнат, како и според
многуте војсководци на царот Самоил, како и патниците од тоа време. Еден арапски
патник, Идриси, во XII век напишал: „Потребни се два дена патување на исток
за да се стигне од Ахрид (Охрид) до Бутили (Битола). Бутили е необичен и убав
град.“
Според записите на Марко Цепенков, градот Битола своето име го добил по големопоседникот Тољо, кој имал своја тврдина во близината на денешното битолско село Буково. Во времето кога дошле Турците да го освојат овој дел од Македонија, за да го повикаат на борба големопоседникот Тољо, му велеле „Би Тољо, до би Тољо“, со што според Марко Цепенков од таму потекнува денешното име на градот Битола.
За време на отоманските власти, градот се викал Манастир, што Турците и Албанците го усвоиле од Грците. После Блаканските војни 1913 градот потпаѓа под српска окупација и повторно го добил старото име Битола.
Демографија
Според пописот на населението од 2002 година, во градот имало 74,550 жители
од следните национални припадности:
Македонци - 66.038 (88,58%)
Роми - 2.577 (3,46%)
Албанци - 2.360 (3,17%)
Турци - 1.562 (2,10%)
Власи - 997 (1,34%)
Срби - 499 (0,66%)
Бошњаци - 20 (0,02%)
други - 497 (0,67%)
Заедно со приградската населба Горно Оризари, Битола брои 77.004 жители, од
кои 68.469 (88,92%) се Македонци.
Национален состав во општина Битола:
Македонци - 84.616 (88,70%)
Албанци - 4.164 (4,36%)
Роми - 2.613 (2,73%)
Турци - 1.610 (1,69%)
Власи - 1.270 (1,34 %)
Срби - 541 (0,57%)
Бошњаци - 21 (0,03%)
други - 550 (0,58%)
Општи карактеристики
Традиционално силниот трговски центар, е познат и како град на конзулите.
Во еден период за време на Отоманската империја, Битола имала дури дваесет
конзулати од разни европски земји. Во истиот период, градот имал многу школи,
меѓу другите и воена академија, којашто ја посетувал и славниот турски реформатор
Кемал Ататурк. На крајот на деветнаесеттиот век бил толку силен град, што
неговото население непрестано растело и го надминало бројот на населението
на Белград, па дури и Лондон[се бара извор]. Градот бил преполн со фабрики
и фотографски дела, а занимливо е и тоа што покрај Сингер, во Битола уште
во тоа време постоела фабрика за слатки. Во Битола се снимени првите фотографии
и филмови, благодарејќи на браќата Манаки. Тоа било златното доба на градот.
За жал, за време на Балканските војни , многу битки биле водени во околината
на градот и самиот град, па многу материјални докази изгореле или биле потполно
уништени. Архитектурата можела да се обнови, посебно последните петнаесетина
години, а докази за сѐ што се случувало се и прераскажувањата на старите кои
добро се сеќаваат. Меѓутоа, денес останале многу организации и фестивали,
коишто по долг период, повторно се оддржуваат. Еден од нив се оддржува секој
година од 29 јули до 2 август во Битола, во знак на спомен на Илинденското
востание, под името „Културен фестивал Илинденски денови“.
Попознати локации
Широк Сокак
Широк Сокак (познат и како „битолското корзо“) е најфреквентната улица во
Битола. Официјалното име на улицата е „Маршал Тито“, но попозната е како „битолското
корзо“. Во почетокот била наменета за автомобили, меѓутоа денес е исклучиво
пешачка улица и вистинското срце на градот. На Широк Сокак се наоѓаат најголемите
продавници, ресторани, театарот со опера, галерии и многу други кафулиња и
клубови. Тука се сретнуваат најстарите архитектонски дела и градби на Балканот,
коишто го красат градот уште од турско време. Типично турски куќи, покрај
прекрасните вили, не се реткост во овој дел на градот. А на самиот крај на
Широк Сокак се влегува во простран цветен парк полн со дрвореди, којшто води
до зоолошката градина и античкото пронаоѓалиште Хераклеа Линкестис.
Хераклеа Линкестис
Хераклеа Линкестис (латински: Heraclea Lyncestis) е древен град од римскиот
период, што се наоѓа во близина на самиот град, во подножјето на Баба планина
и датира од средината на IV век п.н.е. Основан е од македонскиот крал Филип
II. Градот бил развиен воено-стратешки центар на северозападната граница на
тогашната македонска област Линкесида (денешно Битолско поле).
Историја
Многу важни настани од македонската и балканската историја се случиле во Битола.
Градот е граден, доградуван, рушен и повторно граден и надградуван уште од
неговото прво населување во доцното бронзено доба. Потоа во хеленистичкиот
период, па Римското царство, сѐ до византиското време имал статус на град
со висок степен на цивилизација.
Праисторија
Градот Битола со околината е многу богат со споменици од праисторискиот период.
Двата најзначајни се Велушка Тумба и Тумба Бара, коишто се наоѓаат покрај
селото Породин. Од бакарното доба, тука се населува Тумба покрај селото Црнобуки,
Шуплевац (покрај селото Суводол) и Висок Рид (покрај селото Букри).
Римски период
Градот се наоѓа на римскиот пат Виа Егнација (Via Ignatia), каде што е и античкиот
град Хераклеа Линкестис. Во периодот на II век п.н.е. кога Македонија станува
римска провинција, Хераклеа станува силен економско-политички центар (Septina
Aurelia Heraclea) со свој постојан римски намесник и римска војска, што сведочи
за Битола како центар на вечна моќ, цивилизација, култура и убавина којашто
е тука и денес.
Балкански војни
За време на Првата балканска војна во околината на градот се водела Битолската
битка во којашто отоманската армија била победена од страна на српските сили.
Градот страдал за време на Првата светска војна заради близината на солунскиот
фронт.
Евреите во Битола
Битола била населена со Евреи, кои избегале од Шпанија за време на црквената
инквизиција на кралицата Изабела Кастиљска[се бара извор]. Тие Евреи се доселиле
во најголем дел на Балканот во градовите од поголемо значење и со развиена
трговија, меѓу другите и во Битола. Тука го потпомогнале развојот на градот
со добри трговски врски. На 11 март, 1943 година, целокупната еврејска популација
од Битола (3,011 Евреи) била депортирана во логорот Треблинка во Полска од
страна на Бугарите.
Битола денес
Битола е главен економско-индустриски центар на Република Македонија. Повеќе
големи македоснки компании се стационирани токму во Битола. Пелагонија е главниот
полјоделски центар и најголем произведувач на храна во Македонија. Водниот
систем Стражево е најголемиот и технолошки најдобриот во Македонија. Трите
термоелектрични централи во РЕК Битола произведуваат речиси 80% од електричната
енергија во Република Македонија. Битола исто така е водечки економски центар
во текстилната и прехранбената индустрија.
Град на конзулите
Градот на конзулите е вториот назив за градот Битола. Во врвот на својата
слава, Битола имала дваесет конзулати, но постепено со слабеењето на државата,
со доаѓањето на династијата Караѓорѓевиќ на власт, а подоцна и комунизмот,
тој број постепено опаѓал до само неколку конзулати. Со независноста на Македонија,
државата економски се засилила, а Битола постепено ја враќа старата слава.
Повторно почнуваат да се отвораат конзулати и градот го добива својот некогашен
сјај.
Времето на конзулите
За време на Турците, градот имал многу конзули од сите значајни земји, па
Битола се сметал за конзуларен град. На 26 јули 1903, на влезот во градот
бил погубен рускиот конзул Александар Аркадјевич Ростковски, борец за правата
на православната раја, која Турците ја угнетувале. На местото на погубувањето
денес стои голем руски крст.
Денешни конзуларни претставништва
Моментално градот Битола има десет конзулати и тоа на следните држави:
Бугарија
Велика Британија
Грција
Русија
Романија
Словенија
Србија
Турција
Франција
Хрватска
Религија
Битола е епископски град и седиште на Преспанско-пелагониската епархија. Во
Втората светска војна оваа епархија го добила името Охридско-битолска. Со
обновувањето на автокефалноста на Македонската православна црква во 1967,
го добила сегашното име Преспанско-пелагониска епархија и ги опфаќа регионите
на градовите: Битола, Ресен, Прилеп, Крушево и Демир Хисар.
Првиот митрополит на епархијата (1958 - 1979) бил блаженопочинатиот Климент. Вториот митрополит и сегашен администратор на епархијата, надлежен како архиереј од 1981 е Господин Петар. Во Преспанско-пелагониската епархија има околу 500 цркви и манастири. Во последните десетина години во епархијата се изградени или се градат околу 40 цркви и 140 црквени објекти. Епархијата има два црковни музеи - во соборниот храм „Св. Великомаченик Димитриј“ во Битола и во храмот „Св. Јован“ во Крушево, како и постојана изложба на икони и библиотеки во зградата на митрополијата. Митрополијата е изградена помеѓу 1901 и 1902 година и е еден од најубавите примери на необарокна архитектура. Покрај доминантната Македонска православна црква, во Битола постојат и други поголеми верски заедници како што се Исламската верска заедница, Римо-католичката црква и други.
Историски градби
Саат-кула
Не се знае точно кога е изградена саат-кулата. Пишани извори од 16 век ја
спомнуваат саат кулата, но не е утврдено со сигурност дали се работи за истата
градба. Многумина веруваат дека е изградена во исто време со црквата Св. Димитрија
Солунски, поточно 1830 година. Според легендата, кулата е изградена кога отоманските
власти во градот, односно Турците, поминале по сите околни села и собрале
околу 60 000 јајца од коишто направиле малтер. Од смесата измешана со камења
ја изградиле кулата чии цврсти ѕидови стојат и денес неоштетени.
Кулата има основа во облик на квадрат и е висока околу 30 метри. На врвот на кулата се наоѓаат тераси со ковани огради. Од сите страни на терасите се наоѓаат конструкции коишто држат светилки со помош на што целата кула и нејзиниот саат се видливи и ноќе. Саатот се наоѓа на најгорното од трите нивоа. Првобитниот саат е заменет за време на Втората светска војна со понов и многу попрецизен и помодерен саат. Новиот саат го купиле нацистите во знак на благодарност на граѓаните за германските гробишта коишто ги подигнале за жртвите од конфликтот во Битола, заедно со англиските и француските гробишта за време на Првата светска војна.
Саат-кулата за многумина е и симбол на градот Битола. Кулата се наоѓа во паркот каде што постојано се собираат млади, уживајќи во центарот на градот, покрај гитарските звуци што се честа појава. Таа, исто така, е место каде што граѓаните за време на Бадниковата вечер го чекаат Божик и притоа палат свеќи за здравје, долж тревникот и тротоарот на паркот каде што е кулата.
Ајдар-кади џамија
Ајдар-кади џамијата (турски суд) е еден од најатрактивните споменици на Исламската
архитектура во Битола. Градена е во периодот од 1561 до 1562 година, како
проект на славниот архитект Мимар Синан. Џамијата ја нарачал битолскиот кадија
Ајдар-кади по кој и џамијата го добила името. Низ времето џамијата тешко се
оштетила, заради што моментално се реставрира, што ќе донесе приближно до
нејзиниот првобитен изглед.
Јени Џамија
Името на турски јазик означува Нова Џамија. Лоцирана е во центарот на градот.
Има квадратна основа, со купола на врвот. Близу џамијата има минаре високо
40 m. Денес, одаите на џамијата се употребуваат за изложби. Недамнешни археолошки
ископувања откриле дека е изградена врз стара црква.
Исак џамија
Наследство на познатиот кадија Исак Челеби. Во нејзиниот голем двор има неколку
гробови, привлечни заради фините облици на саркофазите.
[ Безистен
Безистенот е спомнат во еден опис на градот од 16 и 17 век. Сегашниот безистен
не се разликува многу од изгледот на тогашниот. Безистенот има 86 продавници
и 4 големи железни порти. Продавниците порано продавале текстил, а денес прехранбени
продукти.
Бања Дебој
Дебојот претставува турска бања - амам. Не е познато кога е изградена. Тешко
е оштетена, но по поправките сега го има стариот изглед две големи куполи
и неколку мали и впечатлива фасада.
Образование
Универзитети
Универзитет „Св. Климент Охридски“.
Средни училишта во градот
Гимназија „Јосип Броз - Тито“,
Гимназија „Таки Даскало“,
Медицинско училиште „Д-р Јован Калаузи“,
Економско училиште „Јане Сандански“,
Земјоделско училиште „Кузман Шапкарев“,
Електро-машинско училиште „Ѓорѓи Наумов“,
„Средно музичко училиште“ на град Битола.
Основни училишта во градот
ОУ „Гоце Делчев“,
ОУ „Даме Груев“,
ОУ „Др. Трифун Пановски“,
ОУ „Ѓорѓи Сугарев“,
ОУ „Елпида Караманди“,
ОУ „Коле Канински“,
ЦОУ „Тодор Ангелевски“,
ПОУ „Тодор Ангелевски“ - Горно Оризари,
ПЧОУ „Тодор Ангелевски“ - населба Стрелиште
ОУ „Св. Кирил и Методиј“,
ОУ „Св. Климент Охридски“,
ОУ „Стив Наумов“,
Основни училишта во околните села
ОУ „Славко Лумбарковски“ - Новаци,
ОУ „Крсте Петков Мисирков“ - Бистрица,
ОУ „Александар Турунџеив“ - Кукуречани,
ОУ „Кочо Рацин“ - Ивањевци,
ОУ „Браќа Миладиновци“ - Добрушево,
ОУ „Трајан Белев“ - Цапари,
ОУ „Мирче Ацев“ - Бач.
Збратимени градови
Епинал, Франција
Ријека, Хрватска
Бурса, Турција
Рокдејл, Нов Јужен Велс, Австралија
Кременчук, Украина
Плевен, Бугарија
Земун, Србија
Кајзерслаутерн, Германија
Населби и маала
Арнаут Маало • Бадембалари • Баир • Бактериолошка • Бела Чешма • Боримечка
• Брусничка Населба • Буковски Ливади • Влашкo Маaлo • Горно Оризари • Гратчето
Пејтон • Гргур • Девеани • Довлеџик • Ѓупско Маало • Јени Маало • Kајгаз Маало
• Карпош • Кланица • Маџар Маало • Недопирливи • Нова Битола • Областа • Петочна
Вода • Руска Црква • Стара Чаршија • Стрелиште • Триангла • Ушици
BITOLA
Bitola (Macedonian: Битола) is a city in the southwestern part of Republic of Macedonia. It is an administrative, cultural, industrial, commercial and educational centre. It is located in the southern part of the Pelagonia valley, surrounded by the Baba and Nidže mountains, 14 km north of the Medžitlija-Níki border crossing with Greece. It is an important junction connecting the south of the Adriatic Sea with the Aegean Sea and Central Europe. It is known from the Ottoman period as "the city of the consuls", as many European countries had consulates in Bitola. According to some sources Bitola is the second largest town in the country[1] and by others the third.[2] Bitola is also centre of the Bitola municipality.
Name
Bitola has had various names during its long history. The present name Bitola
(Битола) is taken from the old Slavic Obitel "monastery", as known
when used under the former official name Monastır (from the Ottoman period).
The name of the city in other languages is: Aromanian, Bituli; Greek, Μοναστήρι,
Monastíri; Albanian, Manastiri; Turkish, Manastır; Bulgarian: Битоля, Bitolya;
and Serbian, Битољ, Bitolj. During Ottoman rule the city was called Monastir
and when Serbia gained the city after the First Balkan War (1913), it was
renamed to Bitolj (Битољ).
According to Adrian Room, the present name is derived from the old Slavic word Obitel (monastery), since the city was formerly noted for its monastery. The Slavic Obitel means "monastery" or literally abode. When the meaning of the name was no longer understood, it lost its prefix "o". The Greek name of the city was also "Monastiri" (meaning monastery), hence the city’s Turkish name Manastır.[3] The name Bitola is mentioned in the Bitola inscription found in 1956 and related to the old city fortress built in 1015. This name was also mentioned in one of the treaties of Tsar Samuil of Bulgaria in 1014[citation needed]. William of Tyre (1139 - 1186) mentioned the town for the first time under the name Butella. In the 12th century, the Arab traveller Idrisi wrote: "It takes two days to travel from Ahrida (Ohrid) to Butili (Bitola) to the east. Butili is a wonderful, nice town".
Overview
The city is dispersed along the banks of the Dragor river at an altitude of
2,019 ft (615 m) above sea level under Baba Mountain. Spreading on an area
of 1,798 km². and with a population of 122,173 (1991), Bitola is an important
industrial, agricultural, commercial, educational, and cultural center. It
represents an important junction that connects the South of the Adriatic Sea
with the Aegean Sea and Central Europe. Bitola has one of the oldest and most
prestigious theaters in the country.
Traditionally a strong trading center, Bitola is also known as the city of the consuls. At one time during the Ottoman rule, Bitola had consulates from twelve countries. During the same period, there were a number of prestigious schools in the city including a military academy that, among others, was attended by the famous Turkish reformer Kemal Atatürk. Bitola was also the headquarter of many cultural organizations that were established at that time.
Baba Mountain overlooks Bitola from the east. Its magnificent Pelister mountain (2601 m) is a national park with exquisite flora and fauna, and a well-known ski resort.
History
Prehistory
The Bitola area is very rich in monuments from the prehistoric period. Two
important ones are Velushka Tumba, and Tumba Bara near the village of Porodin.
From the Copper Age there are the settlements of Tumba near the village of
Crnobuki, Shuplevec near the village of Suvodol and Visok Rid near the village
of Bukri. The Bronze Age is represented by the settlements of Tumba near the
village of Kanino and the settlement with the same name near the village of
Karamani.
Ancient and early Byzantine periods
There are important metal artifacts from the ancient period, from the necropolis
of Crkvishte near the village of Beranci.
The Byzantine Heraclea Lyncestis mosaic.Heraclea Lyncestis (Greek: Ηράκλεια
Λυγκηστίς - City of Hercules upon the Land of the Lynx) is an important settlement
from the Hellenistic period till the Middle Ages. It was founded by Philip
II of Macedon by the middle of the 4th century BC, and named after the Greek
demigod Heracles, whom Philip considered his ancestor. As an important strategic
point it became a prosperous city. The Romans conquered this part of Macedon
in 148 BC and destroyed the political power of the city. The prosperity continued
mainly due to the Roman Via Egnatia road which passed near the city. Several
monuments from the Roman times remain in Heraclea, including a portico, thermae
(baths), an amphitheater and a number of basilicas. The theatre was once capable
to house around 3,000 people.
In the early Byzantine period (4th to 6th centuries AD) Heraclea was an important episcopal centre. Some of its bishops have been noted in the acts of the Church Councils as bishop Evagrius of Heraclea in the Acts of the Sardica Council from 343 AD. A Small and a Great (Large) basilica, the bishop's residence, a Funeral basilica near the necropolis are some of the remains of this period. Three naves in the Great Basilica are covered with mosaics of very rich floral and figurative iconography; these well preserved mosaics are often regarded as fine examples of the early Christian art period. Other bishops from Heraclea are known between 4th and 6th century AD. The city was sacked by Ostrogothic forces, commanded by Theodoric the Great in 472 AD and, despite a large gift to him from the city's bishop, it was sacked again in 479 AD.
It was restored in the late 5th and early 6th century. In the late 6th century the city suffered successive attacks by Slavic tribes. It was finally taken over by the Slavs and lost its importance by the end of the century.
Arrival of the Slavs
In the 6th and 7th century the region around Monastiri experienced a demographic
shift as more and more Slavic tribes settled in the area. They also built
a defence fortress around the settlement. Monastiri was conquered and remained
part of the First Bulgarian Empire from late 8th to early 11th century. The
spreading of Christianity was assisted by St. Clement of Ohrid and Naum of
Preslav in the 9th and early 10th century. Many monasteries and churches were
built in the city.
In the 10th century, Monastiri was under the rule of tsar Samuil of Bulgaria. He built a castle in the town, later used by his successor Gavril Radomir of Bulgaria. The town is mentioned in several medieval sources. John Skylitzes's 11th century chronicle mentions that Emperor Basil II burned Gavril's castles in Monastiri, when passing through and ravaging Pelagonia. The second chrysobull (1019) of Basil II mentioned that the Bishop of Monastiri depended on the Bulgarian Archbishopric of Ohrid. During the reign of Samuil, the city was an important centre in the Bulgarian state and the seat of the Bitola[citation needed] Bishopric. In many medieval sources, especially Western, the name Pelagonia was synonymous with the Bitola Bishopric, and in some of them Monastiri was known under the name of Heraclea due to the church tradition, namely the turning of Heraclea Bishopric into Pelagonian Metropolitan's Diocese. In 1015, tsar Gavril Radomir was killed by his cousin Ivan Vladislav, who declared himself tsar and rebuilt the city fortress. To celebrate the occasion, a stone inscription written in the Cyrillic alphabet was set in the fortress where the Slavic name of the city is mentioned: Bitol.
Following battles with tsar Ivan Vladislav, Byzantine emperor Basil II recaptured Monastiri in 1015. The town is mentioned as an episcopal centre in 1019, in a record by Basil II. Two important uprisings against Byzantine rule took place in the Monastiri area in 1040 and 1072. After the Bulgarian state was restored in late 11th century, Bitola was incorporated under the rule of tsar Kaloyan of Bulgaria. It was conquered again by Byzantium at the end of the 13th century, but became part of Serbia in the first half of the 14th century, after the conquests of Stefan Dušan.
As a military, political and cultural center, Monastiri played a very important role in the life of the medieval society in the region, prior to the Ottoman conquest in mid-14th century. On the eve of the Ottoman conquest, Monastiri (Monastir in Ottoman Turkish) experienced a great boom, having well-established trading links all over the Balkan Peninsula, especially with big economic centers like Constantinople, Thessalonica, Ragusa and Tarnovo. Caravans of various goods moved to and from Monastir.
Ottoman rule
Bitola in the 19th centuryFrom late 14th century to 1912, Manastır (now Bitola)
was part of the Ottoman Empire. Strong battles took place near the city during
the arrival of Turkish forces. Turkish rule was completely established after
the death of Prince Marko in 1395. For several centuries, Turks were a majority
in this city, while the villages were populated mostly with Bulgarian Slavs.
Evliya Çelebi says in his Book of Travels that the city had 70 mosques, several
coffee-tea rooms, a bazaar (market) with iron gates and 900 shops. Manastır
became a sanjak centre in the Rumeli eyalet (Ottoman province).
After the Austro-Ottoman wars, the trade development and the overall thriving of the city was stifled. But in late 19th century, it again it became the second-biggest city in the wider southern Balkan region after Salonica, and the main trade centre. The shops were filled with goods from Leipzig, Paris, Vienna, London and many of other European cities. The city is also known as "city of consuls", because 12 diplomatic consuls resided here during the period 1878–1913.
In 1864, Manastır became the center of an eyalet which included the sanjaks of Debre, Serfiçe, Elbasan, Manastır (Bitola), Görice and towns of Kırcaova, Pirlepe, Florina, Kesriye and Grevena.
There is opposing ethnographic data from that period, but it appears that no specific ethnic or religious group could claim an absolute majority of the population. According to the 1911 Ottoman census, Greeks were the largest Christian population in the vilayet, with 740,000 Greeks, 517,000 Bulgarians and 1,061,000 Muslims in the vilayets of Selanik (Thessaloniki) and Manastır. But the Ottoman register of Bedel-I Askeriye Tax of 1873 says the Manastır vilayet had about 150 000 Bulgarian men (heads of households), 40 000 Muslim and only 700 Greek. Ottoman population data from 1901 counts 566 000 Slavs, 363 000 Turks and 260 000 Greeks in the Thessaloniki and Manastır vilayets.[1].
In 1894, Manastır was connected with Selanik by train. The first motion picture made in the Balkans was recorded by the Aromanian Manakis brothers in Manastır in 1903. In their honour, the annual Manaki Brothers International Film Camera Festival is held in modern Bitola. The Manastır congress of 1908 which defined the modern Albanian alphabet was held in the city.
Ilinden-Preobrazhenie Uprising
The Bitola region was a stronghold of the Ilinden-Preobrazhenie Uprising.
The uprising was started as decided in 1903 in Thessaloniki by the Internal
Macedonian Revolutionary Organization (IMRO). Gotse Delchev opposed the timing
of the uprising, saying that the people were not ready. He was killed on 4
May 1903 near Banitza village (today in Greece). The uprising in the Bitola
region was planned in Smilevo village in May 1903. The battles were fought
in the villages of Bistrica, Rakovo, Buf, Skocivir, Paralovo, Brod, Novaci,
Smilevo, Gjavato, Capari and others. Smilevo was defended by 600 rebels led
by Dame Gruev and Georgi Sugarev, but when they were defeated, villages were
burned.
Balkan wars
In 1912, Montenegro, Serbia, Bulgaria and Greece fought the Ottomans in the
First Balkan War. According to the Treaty of Bucharest, 1913, the region of
Macedonia was divided in 3 parts among Greeks, Serbs and Bulgarians. Bitola
was to be in Bulgaria, according to a pre-war alliance agreement between Bulgaria
and Serbia. But on 18 September 1912 the Serbian army entered the city and
refused to hand it to Bulgaria. From that moment, the city started to lose
its importance and the population started rapidly decreasing, emigrating for
Bulgaria and the New World.
World War I
During World War I Bitola was on the Thessaloniki front line. In 1915 Bulgarian
forces took the city and the Serb forces were forced to either surrender or
try a dangerous escape through the Albanian mountains. In 1916, Bitola was
occupied by the Allied Powers which entered the city from the South fighting
the Bulgarian army. Bitola was divided into French, Russian, Italian and Serbian
regions, under the command of French general Maurice Sarrail. Until Bulgaria's
surrender in late autumn 1918, Bitola remained a front line city and was almost
every day bombarded by airplanes and battery and suffered almost total destruction.
Between the two World Wars
Macedonian partisans liberating the city of Bitola.After the end of World
War I (1918) Bitola was included in the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes,
later called the Kingdom of Yugoslavia. The artificial border with Greece,
set just 14 kilometers from the town, produced very bad results on the town's
economy and development. The city's decline continued throughout this period,
together with the general decline in Vardaska Banovina, which remained one
of the poorest regions in Yugoslavia.
World War II
During the World War II (1941-1945), the Germans and later Bulgarians took
control of the city. But in September 1944, Bulgaria switched sides in the
war and withdrew from Yugoslavia, and Bitola was occupied by Macedonian Pro-Titoist
Partisans. On 4 November, the 7th Macedonian Liberation Brigade entered Bitola
victoriously. After the end of the war, a Macedonian state was established
for the first time in modern history, within Yugoslavia. This had cost about
25.000 human lives. In 1945, the first Gymnasium (high school) "Josip
Broz Tito", using the Macedonian language, was opened in Bitola.
Jewish Community
See also: History of the Jews in the Republic of Macedonia
After the Expulsion of 1492, Spanish-speaking Jews harassed and persecuted
by the Inquisition, arrived in waves from the Iberian peninsula (Spain and
Portugal). A majority settled in Salonika, but a large community grew in Monastir
and made up over ten percent of the city's population in 1900. The local Jewish
population referred to themselves as Monastirli, and a Monastirli synagogue
exists to this day in modern Thessaloniki[4].
There was little evidence of anti-Semitism among other local communities. The Jews and the Aromanians were the only communities who did not make a national claim on Macedonian territory and were generally seen as neutral in these disputes.
Most Jews of Monastir were murdered during the Holocaust, and at present none remain in the city[5].
Historical buildings
Catholic church in the main street in Bitola.Saat Kula clock tower. It is
not known when the clock tower was built. Written sources from the 16th century
mention a clock tower, but it is not clear if it is the same one. Some believe
it was built at the same time as St. Dimitrija Church, in 1830. Legend says
that the Ottoman authorities collected around 60 000 eggs from nearby villages
and mixed them in the mortar to make the walls stronger.
The tower has a rectangular base and is about 30 meters high. Near the top is a rectangular terrace with an iron fence. On each side of the fence is an iron console construction which holds the lamps for lighting the clock. The clock is on the highest of three levels. The original clock was replaced during World War II with a working one, given by the Nazis because the city had maintained German graves from World War I.
The massive tower is composed of walls, massive spiral stairs, wooden mezzanine constructions, pendentives (triangular pass from square to cupola) and cupola. During the construction of the tower, the facade was simultaneously decorated with simple stone plastic.
St. Dimitrija Church was built in 1830 with voluntary contributions of local merchants and craftsmen. It is plain on the outside, as all churches in the Ottoman Empire had to be, but of rare beauty inside, lavishly decorated with chandeliers, a carved bishop throne and an engraved iconostasis. According to some theories, the iconostasis is a work of the Miyak engravers. Its most impressive feature is the arc above the imperial quarters with modeled figures of Jesus and the apostles.
Other engraved wood items include the bishop’s throne made in the spirit of Miyak engravers, several icon frames and five more-recent pillars shaped like thrones. The frescos originate from two periods: the end of the 19th century, and the end of World War I to the present. The icons and frescos were created thanks to voluntary contributions of local businessmen and citizens. The authors of many of the icons had a vast knowledge of iconography schemes of the New Testament. The icons show a great sense of color, dominated by red, green and ochra shades. The abundance of golden ornaments is noticeable and points to the presence of late-Byzantine artwork and baroque style. The icon of St. Dimitrij is signed with the initials "D. A. Z.", showing that it was made by iconographer Dimitar Andonov the zograph in 1889. There are many other items, including the putiri made by local masters, a darohranilka of Russian origin, and several paintings of scenes from the New Testament, brought from Jerusalem by pilgrims.
The opening scenes of the film The Peacemaker were shot in the "St. Dimitrija" church in Bitola, as well as Welcome to Sarajevo scenes.
Ajdar-kadi (Turkish judge) mosque is one of the most attractive monuments of the Islamic architecture in Bitola. It was built in 1561-1562, as the project of the famous architect Mimar Sinan, ordered by the Bitola kadija Ajdar-kadi. Over time, it was abandoned and heavily damaged, but recent restoration and conservation has restored to some extent its original appearance.
Jeni mosque is located in the center of the city. It has a square base, topped with a cupola. Near the mosque is a minaret, 40 m high. Today, the mosque's rooms house permanent and temporary art exhibitions. Recent archaeological excavations have revealed that it has been built upon an old church.
Ishak mosque is the inheritance of the famous kadi Ishak Çelebi. In its spacious yard are several tombs, attractive because of the soft, molded shapes of the sarcophagi.
The old bazaar (Macedonian: Старата Чаршија) is mentioned in a description of the city from the 16th and the 17th century. The present bezisten does not differ much in appearance from the original one. The bezisten had 86 shops and 4 large iron gates. The shops used to sell textiles, and today sell food products.
Bath Deboj is a Turkish bath (hamam). When it was constructed is not known. It was heavily destroyed, but after repairs it regained its original appearance: beautiful facade, two large cupolas and several minor ones.
Bitola today
Bitola - The National park Pelister.
The Dragor river and a bridge for pedestrians.
The Dragor river and a bridge for vehicles.
The Russian consulate and the Austrian library in the center of Bitola.Bitola
is the main economic and industrial center of southwestern Republic of Macedonia.
Many of the largest companies in the Republic are based here. The Pelagonija
agricultural combine is the largest producer of food in the country. The Streževo
water system is the largest in the Republic of Macedonia and has the best
technological facilities. The three thermoelectric power stations of REK Bitola
produce nearly 80% of electricity in the state. The Frinko refrigerate factory
was a leading electrical and metal company. Bitola also has significant capacity
in the textile and food industries.
There are ten Consulates General in Bitola. The Consulates are:
Bulgaria
Croatia
France
Great Britain
Greece
Russia
Slovenia
Turkey
Romania
Serbia
[edit] Media
There are three Bitola Television Stations: TERA, Orbis and Medi, four regional
radio stations: the state Radio Bitola, and the private Radio 105, Aktuel
Bombarder and Radio Delfin as well as a local weekly newspaper - Bitolski
Vesnik.
Culture
Heraclea Festival
The "Heraclea Festival" or also know as "Heraclea Evenings"
is a summer event that takes places throughout the whole summer and its main
concentration is on theater, art, and music. At the moment, the Heraclea Festival
is highly appraised European Festival with a determined future for its artistic
conception and tendency for a new vision for the next millennium.
Manaki Festival of Film and Camera
In memories of the first cameramen on the Balkans, Milton Manaki, every September
the Film and Photo festival "Brothers Manaki" takes place. It is
a combination of documentary and full-length films that are being shown. The
festival is a world class event and it is a must see.
"Ilindenski Denovi"
Every year, the traditional folk festival "Ilinden Days" takes place
in Bitola. It is a 4-5 day festival of music, songs, and dances that is dedicated
to the Ilinden Uprising against the Turks, where the main concentration is
placed on the folk culture of Macedonia. Folk dances and songs are presented
with many folklore groups and organizations taking part in it.
"Small Monmartre of Bitola"
In the last few years, the Art manifestation "Small Monmartre of Bitola"
that is organized by the art studio "Kiril and Metodij" has turned
into a successful children's art festival. Children from all over the world
come to express their imagination through art, creating important and priceless
art that is presented in the country and around the world. "Small Monmartre
of Bitola" is a winner of numerous awards and nominations.
"Serenada on Sirok-sokak"
Bitola, Sirok-sokak, love, friends, singing, drinking.... remembering the
old days in cosmopolitan Bitola, the most modern city since the time of the
Consuls. This is the reason the festival "Serenada on Sirok sokak"
was created by artist and musicians from Bitola and since then it is organized
every year. About 25-30 songs are performed in 2 days, and what is significant
about the festival is that artist perform live. Awards are given according
to audience decision.
Si-Do
Every May, Bitola welcomes the International children's song festival "Si-Do"
that in resent years has gained much support from the audience.
Children from differend countries such as EU,Russia,Ukrain,Serbia,Croatia,BiH and Macedonia participate on this event which is usually consisted of 15-20 songs. This festival is supported by the association of culture "ProMedia" from Bitola which organized this event under a different topic every year.The only award at this festival is for interpretation.
Festival for Classical music Interfest
It is an international festival dedicated mainly to classical music where
many creative and reproductive artist from all over the world take place.
In addition to the classical music concerts, there are also few nights for
pop-modern music, theater plays, art exhibitions, and a day for literature
presentation during the event. In the last few years there have been artists
from Russia, Slovakia, Poland,and many other countries. For the reason of
Bitola being called the city with most pianos, there is one night of the festival
dedicated to piano competitions. One award is given for the best young piano
player, and another for competitors under 30.
Pop music festivals
The festival "Interfest" for adults, and "Si-do" and "Tra-la-la"
for children is where the talent of Bitola in modern music is found. Artists
from this category that come from Bitola are Karolina Goceva, Suzana Turundjieva
and others.
Education
St. Clement of Ohrid University of Bitola (Macedonian: Универзитет Св. Климент
Охридски - Битола) was founded in 1979, as a result of dispersed processes
that occurred in education in the 1970s, and increasing demand of highly skilled
professionals outside the country's capital. Since 1994, it has carried the
name of the Slavic educator St. Clement of Ohrid. The university has institutes
in Bitola, Ohrid, and Prilep, and headquarters in Bitola. With its additions
in education and science, it has established itself, and cooperates with University
of St. Cyril and Methodius from Skopje and other universities in the Balkans
and Europe. The following institutes and scientific organizations are part
of the university:
Technical Faculty – Bitola
Economical Faculty – Prilep
Faculty of Tourism and Leisure management – Ohrid
Teachers Faculty – Bitola
Faculty of biotechnological sciences – Bitola
Medical college – Bitola
Tobacco institute – Prilep
Hydro-biological institute – Ohrid
Slavic cultural institute – Prilep
The city also has seven high schools and ten primary schools. The ten Primary
Schools in Bitola are:
"Sv. Kiril i Metodij"
"Sv. Kliment Ohridski"
"Goce Delcev"
"Elpida Karamandi"
"Dame Gruev"
"Todor Angelevski"
"Kole Kaninski"
"Trifun Panovski"
"Stiv Naumov"
"Gorgi Sugarev"
Notable people from Bitola
Manaki brothers, photographers and filmmakers
Nikolce Noveski, footballer
Karolina Gočeva, singer
Hristijan Spirovski, pianist
Dimitar Ilievski - Murato, alpinist, the only Macedonian ever to conquer Mount
Everest
Margarita Hristova, singer
Kiril Makedonski, musician
Petar Sidovski, composer
Mihajlo Bandevski, composer
Milko Lozanovski, composer
Slave Dimitrov, musician
Kire Kostov, musician
Leon Muschon Kamhi,Zionist leader of the first order in the Bitola (Monastir)
Jewish Community
Trajan Nale,politician, member of the Ottoman ParliamentSecond_Constitutional_Era_(Ottoman_Empire)1908]].*[2]
Dimitar Lala or Dimitri Lalas,composer,studied music under Richard Wagner
Krste Pavlovski-Levako,musician
Petar Georgiev-Kalica, musician
Saska Petkovska, singer
Biljana Damjanovska, singer
Olgica Hristova, singer
Sefedin Bajramov, singer
Aleks Bukarski, writer
Miodrag Necak Composer
Marjan Necak singer and composer
Jonce Hristovski folk singer
Dobri Stavrevski folk singer
Goce Talevski drumer and musician
Sotir Sundovski architect
Petar Bojadzievski doctor,writer of the medical history in Bitola
Twin towns
Bitola participates in town twinning to foster good international relations.
Its current partners include:
Epinal, France
Rijeka, Croatia
Bursa, Turkey
Rockdale,NSW, Australia
Kremenchuk, Ukraine
Pleven, Bulgaria
Zemun, Serbia
Kaiserslautern, Germany
Prizren, Serbia
wikipedia.org
MENU:
ВЕСТИ, СПОРТ, SHOWBIZ... TRANSLATOR
RADIO STATIONS LIVE, TV STATIONS LIVE, WEBCAM LIVE
CHAT, FREE WEBCAM CHAT, FORUM, BLOG
TOP LIST, FREE DIRECTORY, LINKS
FREE DOWNLOAD, ПОКЛОН, SANOVNIK, VICEVI, HOROSKOP GALLERY, VIDEO
